Kế hoạch của ông Donald Trump là ngăn chặn tối đa khả năng công dân Mỹ và cư dân hợp pháp đưa người thân trong gia đình đến Mỹ.

trump_thong_bao_cat_giam_nguoi_nhap_cu_hop_phap_mxyr.jpg
Tổng thống Donald Trump, theo sau là 2 Thượng nghị sỹ đảng Cộng hòa Tom Cotton và David Perdue, chuẩn bị công bố dự luật nhập cư mới. (Ảnh: New York Times)

Đây sẽ là thay đổi lớn nhất trong hệ thống nhập cư hợp pháp của Mỹ trong nhiều thập kỷ qua và nó cho thấy nỗ lực mới nhất của Tổng thống Donald Trump nhằm hạn chế dòng người nhập cư vào Mỹ.

Lời hứa chủ chốt khi tranh cử

Kể từ khi nhậm chức đầu năm 2017, ông Donald Trump đã cấm nhiều người từ một số nước có đa số dân theo đạo Hồi nhập cảnh Mỹ, đồng thời hạn chế dòng người tị nạn, tăng cường bắt giữ những người nhập cư bất hợp pháp và thúc đẩy việc xây dựng bức tường biên giới phía Nam.

Để hối thúc Quốc hội cắt giảm số lượng người nhập cư hợp pháp, ông Donald Trump đã đẩy mạnh các cuộc tranh luận về bản sắc dân tộc, tăng trưởng kinh tế, sự công bằng với người lao động và những giá trị của Mỹ, điều mà ông đã nhắc đi nhắc lại trong chiến dịch tranh cử năm ngoái.

Tổng thống và các đồng minh của ông cho rằng nước Mỹ đã tiếp nhận quá nhiều người nhập cư có kỹ năng thấp trong một thời gian dài, gây tổn hại cho người lao động Mỹ.

“Dự luật này sẽ không chỉ khôi phục lợi thế cạnh tranh của chúng ta trong thế kỷ 21 mà còn khôi phục sự gắn kết thiêng liêng của niềm tin giữa đất Mỹ với công dân Mỹ”, ông Donald Trump nói trong một sự kiện gần đây của Nhà Trắng cùng với 2 Thượng nghị sỹ đảng Cộng hòa ủng hộ dự luật của ông.

Ông khẳng định: “Dự luật này thể hiện sự cảm thông của chúng ta với những gia đình Mỹ đang phải vật lộn trong cuộc sống, những người xứng đáng một hệ thống nhập cư luôn đặt nhu cầu của họ cũng như đặt nước Mỹ lên trên hết”.

Dự luật được 2 Thượng nghị sỹ Tom Cotton và David Perdue hậu thuẫn sẽ đưa ra một hệ thống dựa trên thành tích để xác định ai được nhập cư vào Mỹ, được cấp thẻ xanh công nhận là cư dân hợp pháp, ưu tiên các ứng viên có kỹ năng, trình độ giáo dục cao, thông thạo ngôn ngữ hơn là có mối liên hệ với những người đã ở Mỹ.

Đề xuất này xem xét lại một ý tưởng từng xuất hiện trong dự luận nhập cư mà cựu Tổng thống đảng Cộng hòa George W. Bush thúc đẩy nhưng kế hoạch đó đã bị “chết yểu” năm 2007.

Mỗi năm có hơn 1 triệu người được công nhận là cư dân Mỹ hợp pháp và đề xuất của ông Donald Trump sẽ giảm 41% con số đó ngay trong năm đầu tiên, tiến tới mục tiếp 50% trong năm thứ 10 áp dụng hệ thống nhập cư này. Sự cắt giảm này chủ yếu tập trung ở nhóm người đưa thân nhân đến Mỹ và hầu như giữ nguyên ở mức 140.000 người nhập cư có kỹ năng làm việc cao mỗi năm hiện nay.

Dự luật của ông Donald Trump vẫn cho phép vợ, chồng, con của công dân Mỹ được nhập cư nhưng loại trừ những mối liên hệ họ hàng khác như anh chị em, con cái đã trưởng thành…

Dự luật sẽ giảm số người tị nạn được công nhận là cư dân lâu dài xuống 50.000 người mỗi năm, đồng thời bỏ luôn hình thức “quay xổ số visa đa dạng” vì các nhà tài trợ cho rằng nó không thực sự thúc đẩy sự đa dạng của Hợp Chúng Quốc Hoa Kỳ. Theo các nghị sỹ thúc đẩy dự luật này, nó giống với hệ thống đang được áp dụng ở Australia và Canada.

Ước tính dự luật sẽ giảm số người nhập cư hợp pháp xuống gần 638.000 người sau một năm và xuống khoảng 540.000 người trong một thập kỷ.

Mọi chuyện không dễ dàng với ông Donald Trump

Phe Dân chủ và cả một số thành viên đảng Cộng hòa nhanh chóng chỉ trích động thái này.

Họ cho rằng đề xuất của ông Donald Trump có thể hạ thấp hình ảnh sơ khai của nước Mỹ với tư cách là một hợp chúng quốc, một miền đất hứa cho những người nghèo mang “giấc mơ Mỹ” mong muốn đổi đời bằng bàn tay lao động của họ.

 “Thay vì bắt tội phạm, ông Donald Trump muốn chia rẽ các cộng đồng và trừng phạt các gia đình nhập cư đang có những đóng góp có giá trị cho nền kinh tế của chúng ta”, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia đảng Dân chủ Tom Perez nói. “Đó không phải là những gì mà nước Mỹ đại diện”.

Đề xuất này cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến lĩnh vực nông nghiệp và du lịch của Mỹ.

Thượng nghị sỹ đảng Cộng hòa bang Nam Carolina, ông Lindsey Graham cho biết: “Nếu đề xuất này trở thành luật, nó sẽ tàn phá nền kinh tế bang của chúng tôi, vốn phụ thuộc vào lực lượng lao động nhập cư”.

Theo tổ chức nghiên cứu độc lập Viện chính sách di trú (MPI), năm 2014, có tới 64% người nhập cư hợp pháp vào Mỹ theo diện có người thân, họ hàng ở đây và chỉ có 15% được chấp nhận dựa trên năng lực làm việc. Nhưng điều đó không có nghĩa rằng những người nhập cư nhờ vào mối liên hệ với người thân là những lao động thiếu kỹ năng.

Theo một thăm dò dư luận của Gallup tháng 1/2017, có khoảng 41% người dân Mỹ hài lòng với số lượng người nhập cư hiện tại, cao hơn 11% so với năm trước đó và là mức cao nhất kể từ khi câu hỏi này được đưa ra lần đầu tiên năm 2001. Tuy nhiên, có tới 53% người Mỹ không hài lòng với hiện trạng này./.