Ngày 11/9, Chile kỷ niệm 40 năm cuộc đảo chính quân sự đẫm máu lật đổ chính phủ của Tổng thống Salvador Allende, đẩy quốc gia Nam Mỹ này vào thời kỳ đen tối kéo dài 17 năm dưới “bàn tay sắt” của độc tài quân sự Augusto Pinochet.

Sau 40 năm, đau thương của người dân Chile chưa thể nguôi ngoai bởi còn rất nhiều người vẫn còn mất tích và cựu độc tài Pinochet đã qua đời khi mà công lý chưa được thực thi.

dao-chinh1.jpg
Cuộc đảo chính 40 năm về trước (Ảnh: AFP)

Nhân ngày này, Tổng thống Chile Sebastian Pinera có bài phát biểu kêu gọi đoàn kết dân tộc, trong đó nhấn mạnh sự nghiệp đoàn kết dân tộc đòi hỏi người dân Chile phải tiếp tục tiến bước trên con đường sự thật và công lý.

Ông Pinera cũng lên án mạnh mẽ những tội ác vi phạm quyền con người đã diễn ra suốt 17 năm dưới chế độ độc tài Pinochet, đồng thời khẳng định điều quan trọng nhất đối với người dân Chile hiện nay là cần vượt qua những tổn thương quá khứ, thực hiện sứ mệnh xây dựng một đất nước phồn vinh, tự do và công bằng với những cơ hội bình đẳng và đoàn kết dân tộc.

Thượng nghị sỹ đảng Xã hội Chile Isabel Allende kêu gọi người dân Chille hòa giải để xây dựng một nên dân chủ vững chắc hơn.

“Chỉ có sự thật và công lý mới giúp người dân trong nước xích lại gần nhau hơn. Những giá trị đạo đức sẽ khiến nền dân chủ này không thể bị phá vỡ. Sẽ không có đảo chính, sự vi phạm hiến pháp hay sự săn đuổi bắt bớ người vô tội vì sự khác biệt trong đức tin. Sẽ không còn cảnh tra tấn hay một đất nước nằm dưới chế độ khủng bố”. Ngị sĩ Allende nhấn mạnh.

Trên khắp đất nước Chile, hàng trăm ngọn nến đã được thắp lên suốt đêm qua để cầu nguyện cho hàng nghìn người bị giết hại hoặc biến mất sau cuộc đảo chính quân sự cách đây 40 năm.

Gia đình của hơn 3.000 người mất tích và được cho là bí mật bị giết hại cũng đã tập trung tại nhà tù Londres 38 ở thủ đô Santiago, một trong hàng trăm địa điểm tra tấn và hành quyết người vô tội dưới chế độ độc tài Pinochet, để tưởng nhớ tới người thân của họ.

Bà Magdelena Navarrete một người mẹ mất con sau cuộc đảo chính của Pinochet chia sẻ: “40 năm qua là 40 năm chúng tôi vẫn tìm kiếm không mệt mỏi. Điều đó có nghĩa rằng không ai trong số những người mất tích bị lãng quên và những người thân của họ vẫn chưa thế sang một trang mới trong cuộc đời như họ mong mỏi”.

Trước đó ngày 8/9, hàng chục nghìn người dân Chile đã xuống đường tuần hành để tưởng niệm các nạn nhân của chế độ độc tài bị lên án này với thông điệp: dù 4 thập kỷ đã trôi qua, nhưng nỗi đau chia lìa và giai đoạn lịch sử tồi tệ đó không bao giờ rơi vào quên lãng.

Nhân dịp này, một loạt vở kịch, phim, sách và các triển lãm ảnh cũng được giới thiệu nhằm mang đến một cái nhìn rõ ràng hơn về một giai đoạn lịch sử đen tối dưới thời chế độ độc tài Pinochet.

Trong số 3.200 người chết hoặc mất tích dưới chế độ độc tài của Pinochet, chỉ có một số ít thi thể được tìm thấy trong những ngôi mộ tập thể rải rác khắp đất nước Nam Mỹ này, trong khi hàng trăm thi thể khác có thể đã bị thả xuống Thái Bình Dương và có khoảng 1200 người bị cho là mất tích.

Pinochet bị cáo buộc hàng chục tội danh vi phạm quyền con người và bị quản thúc tại gia, song nhân vật này đã qua đời năm 2006 trước khi phải đối mặt với một phiên tòa xét xử đầy đủ các tội ác suốt 17 năm cầm quyền. Chính vì thế, đến nay, vết thương lòng của nhiều người dân Chilê vẫn chưa được hàn gắn./.