V.I Lenin là người lãnh đạo giai cấp vô sản Nga giành chính quyền và đã có nhiều năm tháng trực tiếp lãnh đạo xây dựng bộ máy nhà nước kiểu mới đầu tiên trên thế giới. Chính trong quá trình này, ông đã chỉ ra rằng: nhiệm vụ cần thiết, cấp bách là phải đấu tranh chống căn bệnh quan liêu trong bộ máy nhà nước và không thể hạn chế quan liêu, tham nhũng nếu bộ máy cồng kềnh và cán bộ kém phẩm chất. Những chỉ dẫn này của Lenin vẫn còn nguyên giá trị đối với Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.

lenin_rhye.jpg
V.I Lenin (Ảnh tư liệu)
Nhiều năm trước, V.I Lenin đã từng chỉ ra rằng: khi người cán bộ, đảng viên mắc phải căn bệnh quan liêu thì tác phong làm việc vô trách nhiệm, công việc đùn đẩy, xa rời thực tế, thích địa vị, bổng lộc, chức quyền. Họ đã biến mình thành những ông quan cách mạng, đứng trên nhân dân, đứng trên xã hội, đặc quyền, đặc lợi, đi ngược lại lợi ích và nguyện vọng của nhân dân, làm xói mòn lòng tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, vào sự quản lý của nhà nước.

Khi nói về tham nhũng, V.I Lenin cho rằng: Tham nhũng gắn bó hữu cơ với sự tồn tại và phát triển của bộ máy nhà nước và quyền lực công. Vì thế, phải có cơ chế kiểm soát quyền lực trong Đảng, trong bộ máy nhà nước.

Thực tiễn đã chứng minh, ngay trong những năm nội chiến khốc liệt (1918 -1920), tình trạng quan liêu, tham nhũng đã có trong nhiều cơ quan Đảng và chính quyền Xô Viết. Trong tác phẩm nối tiếng “Thà ít mà tốt”, V.I.Lenin nêu rõ: Trong quá trình thực hiện chính sách kinh tế mới, cùng với quan liêu, tệ nạn hối lộ phát triển, trở thành phổ biến và cảnh báo “hiện tượng thật sự điển hình của nước Nga là nạn hối lộ và nơi nào cũng có hối lộ”. Đồng thời, V.I Lenin đã đề ra rất nhiều giải pháp để hạn chế tình trạng trên.

PGS.TS. Đoàn Minh Huấn - Giám đốc Học viện Chính trị khu vực I, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phân tích: “Để hạn chế tình trạng hối lộ, Lenin có đề ra yêu cầu: Thứ nhất, thanh tra kiểm tra thường xuyên, nghiêm túc đối với các công việc của Đảng và Nhà nước nhằm hạn chế các kẻ lợi dụng quyền lực để đục khoét của cải của nhân dân làm ảnh hưởng đến uy thế, thanh danh của Đảng và bộ máy Nhà nước. Thứ hai, thực hiện kỷ luật đảng viên nghiêm khắc trong điều kiện Đảng cầm quyền. Thứ ba, phát huy thực hành dân chủ rộng rãi, cuốn hút, lôi cuốn được nhân dân tham gia vào công việc của Nhà nước”.

Theo quan điểm của Lenin, để hạn chế, khắc phục căn bệnh quan liêu, tham nhũng, cần tăng cường kiểm soát bộ máy nhà nước, xử lý nghiêm những kẻ quan liêu, làm cho Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh, đủ sức lãnh đạo chính quyền. Nhiệm vụ trước mắt là phải giảm bớt sự cồng kềnh, chồng chéo trong tổ chức bộ máy, đồng thời nâng cao chất lượng cán bộ, đảng viên, gắn quyền lợi với trách nhiệm, nghĩa vụ, xây dựng cơ chế phát hiện và thải loại những cán bộ công chức thoái hóa, biến chất.

V.I. Lenin nhận định: không thể hạn chế, khắc phục được căn bệnh này nếu cứ để sự cồng kềnh, chồng chéo trong tổ chức bộ máy và sự yếu kém về chuyên môn, phẩm chất của đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước.

Những lời chỉ dẫn trên đây của V.I.Lenin về quan liêu, tham nhũng vẫn còn nguyên giá trị khi soi vào thực tiễn Việt Nam. Đảng ta đã đề ra nhiều biện pháp đấu tranh, hạn chế, khắc phục căn bệnh nguy hại này trong bộ máy nhà nước, đó là việc cải cách hành chính trên cả ba mặt: thể chế, bộ máy và đội ngũ cán bộ công chức nhà nước. Trong đó đặt trọng tâm vào việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức thành thạo chuyên môn và có phẩm chất đạo đức nghề nhiệp; gắn kết cuộc đấu tranh chống quan liêu với cuộc đấu tranh chống tham nhũng và thực hành dân chủ.

Nhiều năm trước, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng chỉ rõ, ba căn bệnh tham ô, lãng phí, quan liêu là những “thứ giặc nội xâm” bắt nguồn từ chủ nghĩa cá nhân mà ra. Vì vậy, muốn cho Đảng trong sạch, Người yêu cầu phải “nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân”. GS Hoàng Chí Bảo, Hội đồng Lý luận TW cho rằng: “Vấn đề đặt ra lúc này là tập trung xây dựng, chỉnh đốn Đảng để Đảng trong sạch vững mạnh. Để thực hiện điều của Lenin, Đảng lãnh đạo thì phải tiêu biểu cho trí tuệ, lương tâm, danh dự thời đại. Hay nói như Bác, Đảng là đạo đức, là văn minh. Điều nữa, trong điều kiện hiện nay, Đảng ta đặc biệt nhấn mạnh vấn đề xây dựng Đảng về đạo đức và lối sống bởi một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên có biểu hiện suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống. Chúng ta hay gọi là văn hóa đạo đức, văn hóa chính trị của Đảng cầm quyền”.

Hội nghị Trung ương 10 và mới đây nhất là Nghị quyết 39 của Bộ Chính trị về tinh giản biên chế đã đặt ra mục tiêu: nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; thu hút những người có đức, có tài vào hoạt động công vụ trong các cơ quan Đảng, Nhà nước và tổ chức chính trị - xã hội, đáp ứng được yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế.  Đây là hướng đi đúng, vừa mang ý nghĩa cơ bản, lâu dài, vừa trực tiếp trước mắt, phù hợp với những chỉ dẫn của Lenin về đấu tranh phòng chống quan liêu, tham nhũng./.

Xem thêm:

>> Khi Cách mạng tháng Mười bị phản bội

>> Lenin diệt trừ chủ nghĩa cơ hội